Dil gelişimi, çocukların hem sosyal hem de duygusal dünyasında çok önemli bir yer tutar. Bu nedenle konuşmanın beklenenden geç başlaması ebeveynlerde endişe yaratabilir. Fakat unutmayalım, konuşma gecikmesi çoğu zaman bir sebep değil, bir belirtidir. Önemli olan, altta yatan nedeni doğru değerlendirebilmektir.
Hangi Yaşta Ne Bekleriz?
Genel gelişim sürecine baktığımızda:
• 1 yaş civarında: Çocukların ilk kelimelerini söylemesi beklenir.
• 2 yaş civarında: İki kelimeli cümleler kurmaya başlamaları normal kabul edilir.
Bu dönüm noktalarında belirgin bir gecikme varsa, öncelikle nedenlerine bakmak gerekir.
İlk Adım: Fiziksel Değerlendirme
Konuşma gecikmesi şüphesi olduğunda ilk yapılması gereken, çocuğun fiziksel bir değerlendirmeden geçmesidir. Özellikle: İşitme testi,Genel sağlık kontrolü dil gelişimini etkileyebilecek olası durumları anlamayı sağlar.
Gerekirse uzmanlar tarafından otizm belirtileri, zihinsel gelişim ve nörogelişimsel farklılıklar açısından da değerlendirme yapılabilir.
Çevresel Faktörler de Etkili Olabilir
Fiziksel nedenlerin dışında, çevresel ve duygusal faktörler de konuşma gelişimini etkileyebilir. Bunlar arasında:
• Aşırı ekran maruziyeti
• Çocuğun tüm ihtiyaçlarının anında karşılanması
• İhmal veya duygusal yetersizlik
• İki dilli ortamlar
• Aile içinde iletişimin sınırlı olması gibi durumlar konuşma gecikmesini etkileyebilir.
Dil gelişimi geriden gelen bir çocuğu desteklemek için günlük yaşamda yapabileceğiniz bazı basit ama etkili adımlar vardır:
• Ekranı tamamen kaldırmak
• Bol bol göz teması kurmak
• Yavaş, tane tane ve net konuşmak
• Akranlarıyla etkileşim kuracağı sosyal ortamlarda bulunmak
• Bol oyun, bol iletişim, bol tekrar
Eğer bu süreçte zorlanıyorsanız; Önce çocuk doktorunuzla görüşerek fiziksel ve işitme kontrolünü yaptırmalısınız, Gerekirse bir dil ve konuşma terapistinden profesyonel destek alınabilir. Oyun terapisiyle, bu süreci duygusal ve sosyal açıdan destekleyerek çocuğun gelişimine katkı sağlayabilirsiniz.
Aleyna KAYA
Psikolog